سخنی با خوانندگان+ بیوگرافی

خوانندگان محترم و گرامی

خوانندگان عزیز سلام! چند وقتی بود که وبلاگم رو به روز نکردم. پوزش می طلبم اما درگیر دوره دکتری بودم و الان در حال اجرای رساله دکتری هستم. از توجه ویژه همه شما عزیزان بی نهایت سپاسگزارم. نهایت سعی خودمو میکنم که وبلاگ رو مرتب به روز کنم. در ادامه میخوام یه کم از بیوگرافی خودم بگم. من در روستای کوچیک و محقری که همه دیواراش گلی بود به نام بنه عیسی از توابع شهرستان دزفول متولد شدم. از دوران بچگی خیلی خاطره دارم. یادمه حدودای سال 1354با مرحوم عموی عزیزم رفته بودیم تخت جمشید. اون موقع تخت جمشید غلغله میشد. همه جا پر بود از توریستهای خارجی. همون جا یهو گم شدم! چندتا دختر اروپایی منو پیدا کردن و بردن پیش خودشون و کلی بهم خوراکی دادن. از بس بهم خوش گذشت وقتی داداشم منو پدا کرد راضی نشدم باش برم! دختر خارجیا مرده بودن از خنده!

 

تحصیلات ابتدایی رو در شهرستان دزفول شروع کردم. درسم خیلی خیلی عالی بود. همه از من راضی بودن. بچه درس خون و سر به زیری بودم. اصلا شیطنت نمیکردم. معلما همه دوستم داشتن. در مدرسه ابتدایی شهید انصاری نفر اول مدرسه بودم. واقعا تک بودم. بعدش ما رو بردن مدرسه شهید گوشه گیر. اونجا هم کولاک کردم. 

قدرت یادگیری زبانم هم مثال زدنی هستش. خودم تعجب میکنم. تو شهر دزفول، زبان دزفولی رو کامل یاد گرفتم. به دلیل وقوع جنگ برگشتم روستای خودمون. اونجا کلاس چهارم و پنجم ابتدایی رو تموم کردم. البته به همت و جانفشانی معلمان عزیزم آقایان شافی، سفید خشک و انوشه که تا آخر عمر مدیون آنها هستم. راهنمایی رو در مدرسه معرفت دزفول شروع کردم (اون وقتا پسرانه بود) اما یه روز تو حیات خونه نشسته بودیم که یه موشک خورد نزدیکی خونمون! یه بخش از دیوار خونه ریخت. ترس تمام وجودمو گرفت. بلافاصله پدرم ما رو به روستا رسوند  و بقیه راهنمایی رو در مدرسه روستای سید عنایت ادامه دادم. در اونجا با بچه های بختیاری همکلاس شدم و بختیاری رو کامل یاد گرفتم! یعنی با زبان مادری خودم که عربی هستش در دوره راهنمایی فارسی، عربی، بختیاری و دزفولی را به راحتی صحبت میکردم... (ادامه دارد).

 

                                                                 با نهایت احترام

عزیز تراهی

           عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات خرما و میوه های گرمسیری کشور               

معرفی ارقام خرمای تجاری ایران (رقم استعمران)

استعمران (= سایر = سعمران):

    رقم استعمران (سایر) از جمله ارقام نیمه‌خشک کشور می‌باشد که از معروفیت خاصی در سطح بین المللی برخوردار است. بیش از 70% سطح زیر کشت خرمای استان خوزستان به این رقم اختصاص یافته و حدود 90% صادرات خرمای استان خوزستان و بیش از 45% صادرات خرمای کشور به این رقم تعلق دارد. البته این رقم صرفا جنبه صادراتی داشته میزان مصرف داخل کشور آن بسیار ناچیز است. لذا در صورت برنامه‌ریزی کشت ارقام صادراتی این رقم در اولویت قرار دارد. اما در صورت برنامه تامین بازار داخلی، این رقم مناسب توسعه نیست مگر این که نسبت به تبلیغ و معرفی آن به صورت علمی و اصولی اقدام گردد. البته رقم استعمران جهت کاربرد در صنایع تبدیلی نیز بسیار با اهمیت است. مهمترین مناطق کشت رقم استعمران شامل شهرستانهای شادگان، آبادان و خرمشهر، دارخوین، اروند کنار و اهواز می باشد. مناسبترین پاجوشهای رقم استعمران را می‌توان از شهرستانهای شادگان و دارخوین و در مقام بعدی از آبادان تهیه نمود.

    رنگ میوه این رقم در مرحله خلال (خارک) زرد، در مرحله رطب قهوه ای روشن و در مرحله خرما قهوه ای می باشد. طول میوه آن ۵-۳ سانتی متر و قطر آن حدود ۲ سانتی متر است. وزن میوه از ۷ تا ۱۰ گرم متغیر است. شکل میوه آن استوانه ای و کلاهک آن زرد رنگ و برآمده است. بذر میوه آن کشیده و باریک می باشد. متوسط تولید آن در درخت حدود ۵۰ کیلوگرم است. در استان خوزستان میوه این رقم در اواخر شهریور ماه قابل برداشت است. درخت رقم استعمران در مقایسه با سایر راقام دارای رشد متوسط می باشد.

    این رقم نسبت به کنه تارتن خرما نسبتا مقاوم است.  

صادرات خرما: مشکلات، چالش‌ها و راهکارها

    خرما از جمله محصولات مهم و با ارزش کشور است که نقش به سزایی در تولید ناخالص ملی (500 میلیارد ریال در سال)، اشتغالزایی (بیش از 500 هزار نفر در مناطق خرماخیز)، صادرات (بیش از 100 هزار تن در سال)، ایجاد صنایع مختلف بسته‌بندی، جانبی (سرکه، الکل، قندمایع، شهدخرما، بیسکویت سازی، شیره خرما و......) دارد. صادرات خرما در بین محصولات خشکبار بعد از پسته مقام دوم را داراست.

    کشور ایران با دارا بودن بیش از 100 هزار تن صادرات در سال اولین و بزرگترین صادرکننده خرما در جهان است. البته علی رغم کسب مقام اول صادرات، ارزش و درآمد ارزی صادرات خرمای ایران جایگاه بسیار پایینی در بین کشورها دارد (رتبه دهم). به طور مثال کل خرمای صادراتی کشور تونس فقط 43 درصد (کمتر از نصف) میزان صادرات خرمای کشور ما را تشکیل داده است. اما درآمد حاصل از صادرات خرمای تونس حدود 3 برابر درآمد خرمای کشور ماست. به طور تقریبی قیمت هر تن خرمای صادراتی تونس حدود 2800 دلار (بیش از 6 برابر ارزش خرمای صادراتی ایران) بوده است. دلایل و مسایل و مشکلات متعددی نه تنها باعث کاهش ارزش صادراتی محصول خرما بلکه متاسفانه در سالهای گذشته باعث کاهش حجم صادرات نیز گردیده است که به ذکر مهمترین آنها پرداخته می شود.

الف) ضعف و ناپایداری قوانین و مقررات و موقتی بودن بخشنامه‌ها

    احداث و راه‌اندازی شرکتهای صنعتی در زمینه‌های بسته‌بندی و فرآوری خرما و فرآورده‌های جانبی آن مستلزم سرمایه گذاری هنگفت با برنامه‌ریزی دراز مدت و دورنمای بلندمدت است. اما متاسفانه ضعف و بی ثباتی قوانین و آئین نامه‌ها موجب سردرگمی و دلسردی سرمایه گذاران و هجوم انبوه مشکلات به شرکتهای فعال در این زمینه گشته است. تغییر در قوانین، مستلزم تغییرات پی در پی در ساختار و تشکیلات شرکتهای مذکور گشته، انرژی، هزینه و دقت بسیار زیادی را از تولیدکنندگان مستهلک خواهد نمود. در نتیجه سود نهایی حاصل از عملیات استحصال، فرآوری و صادرات خرما بسیار اندک و ناچیز و مقرون به صرفه اقتصادی نخواهد بود.

 ب) متغیر بودن روابط سیاسی – اقتصادی در سطح بین‌المللی

    عدم ثبات در روابط سیاسی – اقتصادی با سایر کشورها، موجب اختلال در روند صادرات خرما و ضربه‌های هنگفت اقتصادی به پیکر صادرکنندگان خواهد گردید. چرا که عقد قراردادهای بین المللی مبادله، صادرات و واردات اجناس در مدت‌ها قبل از انجام صادرات اجناس انجام می‌شود و طبعا برنامه‌ریزیها و سرمایه‌گذاریهای کلانی توسط صادرکنندگان لازم است انجام شود. لذا تغییر ناگهانی در روابط اقتصادی یا سیاسی موجب فسخ یک طرفه قراردادها از کشورهای مورد معامله و در نتیجه موجب تحمیل هزینه و به دنبال آن باعث وارد آوردن ضربه‌های جبران ناپذیر بر پیکر و شالوده شرکت‌های صادر کننده خواهد گردید. در نتیجه رغبت و ریسک پذیری شرکتهای وابسته به صادرات خرما به شدت کاهش خواهد یافت.

 ج) ضعف آموزش و ترویج

    علی رغم بالا بودن کمیت و میزان تولید محصول خرما و همچنین حجم صادرات آن، کیفیت محصول تولیدی و صادر شده بسیار پایین است. به طور کلی ضامن عملی بهبود کیفیت هر محصولی، تولید کننده آن یا به عبارتی همان کشاورز یا نخلکار است. متاسفانه ضعف دانش فنی و بی سواد یا کم سواد بودن اغلب تولیدکنندگان، عدم آشنایی آنها با قوانین و مقررات تولید، عدم آشنایی با علم روز در زمینه تولید محصول سالم و بهداشتی، عدم آشنایی با استانداردهای محصولات بازارپسند کشورهای مقصد، قانون گریزی و روند کند فرهنگ پذیری آنها و عدم رعایت مسائل فنی کاشت، داشت و برداشت خرما منجر به تولید محصولی با کیفیت پایین گشته است. این در حالی است که کشور ما با دارا بودن بیش از 400 رقم خرما از نظر تنوع ارقام در صدر تولیدکنندگان خرما قرار دارد. زمینه‌های متعددی در پایین ماندن سطح آگاهی نخلکاران نقش دارند:

1- ضعف رسانه‌های دسته جمعی

    با اندکی تامل و صرف وقت کوتاهی جهت بررسی کیفیت برنامه‌های صدا و سیما، مجلات و روزنامه‌ها و..... به راحتی می‌توان دریافت که سمت و سوی تبلیغات در این رسانه‌ها متاسفانه متوجه محصولات کاذب و دروغین است و کمترین توجهی به محصولات اصلی و اساسی نمی‌شود به طوری که در نظر عام و خاص رسانه سیما که یکی از کلیدی‌ترین و اصلی‌ترین رسانه‌های فرهنگ سازی در هر کشور و ملتی است اغلب کانون تبلیغات کالاهای خاص و کاذب درنظر گرفته می شود. کالاهایی مانند انواع چیپس، پفک، ماکارونی و فرآورده‌های دیگر به وفور تبلیغ می شوند اما محصولات مهم و استرتژیک کشور تقریبا به باد فراموشی سپرده شده است.

    عدم تبلیغ و معرفی خرما و محصولات متعدد و با ارزش آن، باعث گردیده علیرغم این که ایران از جمله بزرگترین کشورهای تولید و صادر کننده خرما است اما مصرف سرانه آن پایین باشد. 

    این در حالی است که قشر عامه مردم، کلام صدا و سیما را حتی از زبان افراد عادی بیش از کلام متخصصین مربوطه پذیرا می‌باشند. لذا پیشنهاد اکید و موکد در این زمینه راه‌اندازی شبکه‌ای کاملا علمی با تهیه مطالبی در ارتباط با فرهنگ و سلامت و بهداشت تولید، اصول علمی و فنی تولید، آشنایی با فرهنگ مصرف سایر کشورها، اصول بازاریابی و بازاررسانی، اقتصاد محصولات کشاورزی و جایگاه محصولات کشاورزی است.

 2- ضعف آموزش در کشور

    علیرغم وجود اطلاعات کافی و فراوان در زمینه‌های مختلف تولید، کاشت، داشت و برداشت بویژه در موسسات و مراکز تحقیقاتی مرتبط، متاسفانه به دلیل ضعف ارتباط میان تحقیقات و دانشگاه و مراکز آموزشی و دور افتادن اغلب اساتید محترم دانشگاهی از علوم کاربردی، اغلب دانشجویان و فراگیران این مراکز آموزشی، با حداقل اندوخته‌های علمی مفید و کاربردی فارغ التحصیل شده پس از جذب در بازار کار نیاز به بازآموزی و یادگیریهای فراوان هستند. لذا نه تنها در زمینه بهبود مسایل تولید کمک چندانی به تولیدکننده نخواهند نمود بلکه حس بی اعتمادی و دوگانگی مفرطی را بر خواهند انگیخت.

    در بخش آموزش کشاورزی نیز اغلب دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی به نوعی دچار روزمرگی شده اغلب به کمیت اجرا پرداخته می‌گردد و کمتر توجهی به محتوا می‌شود. در نتیجه فراگیران علاقه‌ چندانی به شرکت در دوره‌های مزبور از خود نشان نمی‌دهند. عدم استفاده از اساتید مجرب و کاردان جهت اجرای دوره‌های مزبور از جمله چالشهای فرا روی این دوره‌ها است.

 3- عدم آشنایی با علوم و فنون جدید

    اغلب محققان و اساتید دانشگاه ارتباط چندانی با دنیای خارج از کشور نداشته امکان حضور در مجامع و محافل علمی را نمی‌یابند. در نتیجه از علم روز و نگرش‌های جدید و رویکردهای روز دنیا غافل مانده معلومات و دانش خود را محدود به مسایل داخل کشور می‌بینند. این در حالی است که با توجه به پیشرفت روزافزون علم وآشکار شدن مسائل جدید تغذیه‌ای، بهداشت و سلامت جسم و روان، اجتماعی و... تقاضا و بازارپسندی محصولات مختلف دستخوش تغییرات شدیدی گشته و تولیدکنندگان و صادرکنندگان الزاما باید استانداردهای محصولات مورد پذیرش بازارهای مرجع را تامین نمایند. کم سواد بودن اغلب صادرکنندگان نیز امکان دریافت علوم و فنون جدید و روز دنیا را از این قشر سلب نموده است.

 4- ضعف ترویج

    اغلب اداره‌جات ترویج متاسفانه از جمله ضعیف‌ترین و مظلومترین اداره‌ها در سطح استانها می‌باشند. لذا به دلایل متعدد کمبود اعتبار،‌ نیروی متخصص و امکانات، فعالیتهای ترویجی در سطح بسیار ابتدایی، غیر اصولی و فرمایشی صورت می‌گیرد. این در حالی است که باید افراد زبده، علمی و آشنا با فن بیان و با روابط اجتماعی مطلوب به امر خطیر ترویج بپردازند.

    ضعف در این بخش بزرگترین ضربه را به کل تشکیلات وارد خواهد نمود چرا که مروجان در صف مقدم ارتباط با نخلکار می‌باشند. لذا هر گونه ضعف علمی و فنی و بیانی منجر به سلب اعتماد یا به بی راهه کشاندن تولیدکنندگان خواهد بود.

 د) تعدد مراجع تصمیم گیری در زمینه تولید خرما

    عدم وجود متولی مشخص و پاسخگو در امر تولید و پرورش خرما و تعدد مراجع تصمیم گیری موجب چندگانگی در قوانین و آئین نامه‌ها، بی ثباتی قوانین، سردرگمی تولید و صادرکنندگان، طولانی شدن سیکل صادرات و در نتیجه از دست دادن فرصت‌های تجاری بین المللی می‌گردد. دست اندرکاران تولید و پرورش خرما در سطوح مختلف باغدار، کارخانه‌دار، صادرکننده، محقق، خریدار و... باید به یک متولی اصلی و تصمیم گیرنده نهایی جهت دستیابی و آشنایی با سیاستهای خرد و کلان امر خرما دسترسی داشته باشند. طبعا در درون تشکیلات این متولی اصلی، هماهنگی‌های درون بخشی به راحتی صورت گرفته تصمیمات یکپارچه و متحد خواهد بود و سرعت گردش کلیه کارها نیز فزونی خواهد یافت. مثال بسیار جالب در این مورد مقایسه میزان صادرات خرمای کشور ایران و عراق است. تا سال 1311 صادرات خرمای ایران بیش از عراق بوده است (حدود 32 هزار تن در سال). اما بعد از این دوره کشور عراق با ایجاد سازمانی مستقل به نام سازمان خرمای عراق و کنترل و نظارت دولت بر روی برنامه‌های صادرات و اجرای برنامه صحیح بازاریابی توانست میزان صادرات خود را افزایش داده و به حدود 225 هزار تن برساند (قبل از مشکلات جنگ و تحریم کشور عراق).

 و) عدم ثبات قیمت نهاده‌ها و کاهش حمایت‌ها

    یکی از بزرگترین چالشهای فراروی صادرکنندگان خرما، ثبات نسبی قیمت جهانی محصول خرمای صادراتی و بی ثباتی و افسار گسیختگی قیمت نهاده‌ها در داخل کشور است. تورم روزافزون و بی ثباتی قیمت‌ها، هزینه‌های روزمره فراوانی را به صادرکنندگان خرما تحمیل نموده زیان‌های فراوان مالی را به دنبال خواهد داشت. به گونه‌ای که نرخ تورم در دو سال اخیر موجب وحشت و نگرانی صادرکنندگان گشته اغلب آنها خطر به تعطیلی کشاندن شرکتهای صادرکننده را بارها هشدار داده‌اند. از طرفی به دلیل تعدد و بی ثباتی قوانین، هزینه‌های بازسازی و نوسازی این گونه شرکت‌ها بسیار سنگین و زیاد گشته صرفه اقتصادی مجموعه آنها را به چالش کشانده است. این در حالی است که نرخ یارانه‌های دولت به صادرکنندگان در سالهای اخیر از 3 درصد به یک درصد کاهش یافته است. کلیه این مشکلات دست به دست هم داده تولیدکننده و صادرکننده را از رویکرد به سمت نوسازی صنایع کارخانه خود جهت تولید و فناوری محصولات جدید و با استانداردهای بین المللی بسته‌بندی، بهداشت و سلامت محصول باز ‌‌‌داشته اند.

    در نتیجه به دلیل افزایش شدید هزینه‌ها و ثبات نسبی قیمت‌ها در خارج کشور، سودآوری این صنعت به شدت کاهش یافته است. از طرفی اهمیت یافتن محصولات جانبی خرما در سطح دنیا و ارزش افزوده قابل توجه آنها و افزایش قیمت نهاده‌ها در داخل کشور، خریداران خارجی را به سمت خرید محصول فله و خام از کشور ما سوق می‌دهد و رغبت چندانی به خرید محصولات فرآوری شده یا بسته‌بندی شده نشان نمی‌دهند.

 ز) سیستم نامطلوب نگهداری و حمل و نقل

    اغلب شرکت‌های بزرگ تولید و فرآوری و بسته‌بندی خرما (از جمله در استان خوزستان) مجبور به حمل و نقل محصول خود به پایانه‌های صادرات محصول در نقاط بسیار دور دست هستند و در نتیجه علاوه بر عدم امکان  کنترل و نظارت بر نحوه بارگیری و انتقال محصول خود، متحمل هزینه‌های سنگین این جابه جایی نیز می‌گردند. همچنین عدم وجود سردخانه‌های مناسب با ظرفیت کافی جهت نگهداری اولیه محصول، سبب زیانهای کیفی فراوانی به میوه خرما و در نتیجه افت ارزش صادراتی آن می‌گردد.

 ح) ضعف استانداردها و عدم وجود ضمانت اجرایی آنها

    متاسفانه اغلب استانداردهای موجود فقط در سطح داخل کشور معتبر بوده در بازارهای جهانی از اعتبار چندانی برخوردار نیستند. چرا که به دلیل عدم ضمانت اجرایی مطلوب و نظارت ضعیف بر نحوه اجرای این استانداردها، اغلب رعایت نشده بی اعتمادی شدیدی را در خریداران خارجی برانگیخته است. لذا با توجه به رویکردهای جدید جهانی و استانداردهای بالای تغذیه‌ای و بهداشتی کشورهای پیشرفته، خرید خرمای ایران با سختگیری‌ها و بهانه تراشی‌های متعددی مواجه می‌گردد و قیمت پیشنهادی نیز بسیار کمتر از متوسط جهانی است.

    ضعف‌های نظارتی در ارتباط با صادرات و نبود استاندارد جامع برای کلیه ارقام و محصولات جانبی خرما منجر به رقابتی تخریبی بین صادرکنندگان گشته و در نتیجه صادرکنندگان در رقابت برای کسب درآمد بیشتر اقدام به صادرات محصول با کیفیت بسیار نازل و قیمت بسیار پایین می نمایند. این عمل باعث تخریب وجهه بازار صادرات خرمای ایران گشته عرصه را برای حضور سایر کشورها فراهم می‌نماید.

 ط) تولیدکنندگان جدید

    خرما اغلب در کشورهای دنیای قدیم تولید می‌شده است. لذا اغلب نخلستانها به طور سنتی و غیر مکانیزه احداث و راه‌اندازی شده و به دلیل ضعف دانش فنی نخلکاران درآمد حاصل از آنها ناچیز می‌باشد.

    ظهور کشورهای جدید رقابت کننده در ارتباط با تولید و صادرات خرما مانند الجزایر، مراکش، تونس و نامیبیا که در سالهای اخیر اقدام به کشت و پرورش خرما به صورت کاملا علمی و تجاری نموده‌اند، گوی سبقت را از کشورهای قدیم ربوده و بازارهای مهم تجاری دنیا را قبضه نموده‌اند. عرضه محصولات خرما در بسته‌بندیهای بسیار مدرن و شیک و جالب، تولید ارقام خرمای تجاری به صورت کاملا علمی و با کیفیت تجاری و معرفی ارقام تولیدی با انجام فعالیتهای بازاریابی و تبلیغاتی علمی و فنی و شرکت در نمایشگاه‌های تجاری بین المللی از جمله رموز موفقیت این تولید و صادرکنندگان جدید بوده است.

 چه باید کرد؟

 پیشنهادها و راهکارها

    با توجه به کلیه مسائل عنوان شده و در جهت کاهش زنجیره‌های از هم گسیخته متولیان امور تولید و صادرات خرما دو پیشنهاد کلان ارائه می‌گردد:

1)      پژوهشکده خرما

2)     سازمان خرما

 

1- پژوهشکده خرما

مقدمه:

    تولید علم و آموزش و ترویج آن باید در مجموعه‌ای منسجم و یکپارچه با مدیریتی واحد و دارای ساختاری مشابه صورت گیرد. اهمیت محصول خرما و جایگاه آن در سطح بین المللی ایجاد مرکزی تحت عنوان پژوهشکده خرما با تشکیلاتی که در ذیل پیشنهاد گردیده سبب انسجام بخشیدن به کلیه امور و مسایل علمی و فنی این محصول ارزشمند می‌گردد. در این پژوهشکده کلیه مراحل پژوهشی و تحقیق، آموزش و تربیت دانشجو و افراد متخصص و ترویج اصولی و فنی علوم تولید و پرورش، نگهداری، حمل و نقل، بازاریابی، اقتصادی، اجتماعی، فرآورده‌ها، استانداردها و... تواما انجام خواهد شد.

تشکیلات پیشنهادی برای راه اندازی پژوهشکده خرما شامل موارد ذیل است:

1- گروه‌های ملی

۱-۱ گروه پژوهشی، آموزشی و ترویج علوم باغداری خرما: در این گروه متخصصان به پژوهش و آموزش و ترویج علوم و فنون به نژادی و بهزراعی خرما شامل اصول احداث نخلستان، طبقه بندی و تکثیر ارقام خرما، میانه کاری، گرده افشانی، تنک ، آرایش خوشه، هرس، پوشش دهی و... خواهند پرداخت.

۲-۱ گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم آبیاری و تغذیه خرما: در این گروه به پژوهش و آموزش و ترویج علوم و فنون مسایل آبیاری و تغذیه شامل روشهای مختلف آبیاری، تعیین نیاز آبی ارقام، روشهای مختلف تغذیه، تولید ارگانیک، تعیین نیاز غذایی و... پرداخته می‌شود.

۳-۱ گروه پژوهشی، آموزش و ترویج علوم گیاهپزشکی: در این گروه به پژوهش، آموزش و ترویج علوم و فنون مبارزه با آفات، بیماریها و علفهای هرز از جمله روشهای شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی و تلفیقی پرداخته می‌شود.

۴-۱ گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم فنی و مهندسی: در این گروه به پژوهش، آموزش و ترویج علوم و فنون مکانیزه نمودن مراحل کاشت، داشت، برداشت و پس از برداشت پرداخته می‌شود.

۵-۱ گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم صنایع تبدیلی: در این گروه به پژوهش، آموزش و ترویج انواع صنایع تبدیلی، جنبی و دستی خرما، روشهای فرآوری و بسته‌بندیهای نوین... پرداخته می‌شود.

۶-۱ گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم بیوتکنولوژی خرما: در این گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم و فنون زیست فناوری و نانوفناوری خرما از جمله کشت بافت، تولید فرآورده‌های بیولوژیک، کاربرد نانوتکنولوژی، تهیه نقشه ژنتیکی، انتقال ژن، اصلاح ارقام به روش درون آزمایشگاهی و... پرداخته می‌شود.

۷-۱ گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم اقتصادی و بازاریابی خرما: در این گروه پژوهش، آموزش و ترویج علوم اقتصادی و بازاریابی از جمله تعیین استانداردهای بین المللی ارقام داخلی، بررسی و تعیین نیازهای بازارهای داخلی و خارجی، بررسی مسایل موثر بر قیمت محصول و... پرداخته خواهد شد.

تبصره 1: پژوهشکده خرما زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با ادغام موسسه تحقیقات خرما در منطقه مستعد کشت و پرورش خرما و با زمینهای مرغوب، زهکش‌دار و دارای منبع کافی آب قابل استفاده احداث و راه‌اندازی خواهد شد.

تبصره 2: اعضای هیات علمی این پژوهشکده از میان محققان، اساتید دانشگاه و مروجان با سابقه و زبده (با حداقل 10 سال سابقه فعالیت در زمینه خرما) انتخاب می‌گردند. گذراندن دوره‌های آموزشی کوتاه و بلندمدت داخلی و خارجی توسط اعضای هیات علمی پژوهشکده ضروری است. هر عضو هیات علمی وظیفه پژوهش، آموزش و ترویج مسائل مورد مطالعه را دارد.

تبصره 3: جذب دانشجویان فراگیر با تعداد مشخص و کاملا هدفمند باید صورت گیرد. جذب دانشجویان علاوه بر گذراندن آزمون سراسری، مصاحبه عمومی و اختصاصی را نیز طی نمایند. جذب دانشجویان بومی، نخلکار یا آشنا با صنایع جانبی خرما در اولویت است.

تبصره 4: در این پژوهشکده راه‌اندازی نخلستانهای مادری و تحقیقاتی کاملا مکانیزه و مدرن از ارقام مختلف تجاری در سطح مورد نیاز کاملا ضروری است.

 2- سازمان خرما

مقدمه

    علی رغم اهمیت فراوان محصول خرما از نظر تولید و مصرف داخلی و صادرات، متاسفانه مرجع تصمیم گیری واحد و مشخصی برای خرما وجود ندارد. این در حالی است که برای محصول مضر و خطرناکی مانند تنباکو، سازمان دخانیات با تشکیلات عریض و طویل و منسجم سالیان متمادی است که فعالانه در حال ادامه فعالیت است. گردآوردن کلیه نهادها و مراجع تصمیم گیرنده در امور اجرایی خرما در یک سازمان واحد و یکپارچه باعث تسهیل در امر تصمیم گیری، کاهش حجم مراجعات غیر ضروری و سرعت بخشیدن به امور می‌گردد.

    در مرجع پیشنهادی (سازمان خرما) کلیه امور اجرایی مربوط به تعیین و تبیین وضع موجود، تعیین نیازهای بازارهای داخلی و خارجی و سیاستگزاری و تصمیم گیری ملی و بین المللی تواما و متحد اخذ خواهد شد.

تشکیلات پیشنهادی برای سازمان خرما شامل موارد زیر است:

2-1- بخش مطالعات داخلی و خارجی: در این بخش به طور پیوسته وضع موجود کلیه ساختارها، گرایش‌ها، سطح زیر کشت، میزان تولید به تفکیک منطقه و ارقام، قیمت‌ها، ذائقه‌ها و... داخل و خارج کشور مطالعه و تعیین می‌گردد.

2-2- بخش تعیین اولویت‌ها: در این بخش نیازها و تقاضاهای مختلف خرما و محصولات آن برای اهداف کوتاه و بلندمدت نوع ارقام و فرآورده‌های مورد نیاز و بازارهای هدف و... تعیین و معرفی می‌گردد.

2-3- بخش سیاستگزاری: در این بخش بر حسب سیاستهای کلان کشور و نیازها، تقاضاها و اولویت‌های معرفی شده از بخش تعیین اولویت‌ها، برنامه‌های بلندمدت سطح زیر کشت، میزان تولید، راه‌اندازی شرکتهای فرآوری و بسته‌بندی در مناطق خاص مورد نظر، مبادی ورود و خروج محصولات خرما، میزان صادرات تعیین و ابلاغ می‌گردد. تعیین نوع و میزان حمایت‌های مالی و اعتباری نیز به عهده این بخش است.

2-4- بخش پشتیبانی: این بخش با ایجاد رابطه تنگاتنگ با پژوهشکده خرما کلیه مسایل علمی و فنی مطرح و در نظر گرفته شده و کلیه نهاده‌های مورد نیاز جهت کلیه امور تولید، کاشت، داشت، برداشت، فرآوری، بسته‌بندی، بازاریابی، صادرات و... طبق برنامه و سرموعد مقرر تهیه و در اختیار تولیدکنندگان و صادرکنندگان قرار دهد. انتشار کتب، نشریات، دستورالعمل‌ها، بروشورها... نیز به عهده این بخش است.

پرورش گیاه آلوئه در گلدان

 

گیاه آلوئه را در مناطقی که دما به زیرصفر کاهش می یابد، می‌توان هم به منظور گیاه زینتی هم به منظور گیاه داروئی به راحتی در گلدان پرورش داد. استفاده از گلدانهای سفالی به دلیل تسهیل زهکشی و امکان تنفس بهتر ریشه ها در اثر تهویه بهتر، توصیه میگردد. در مواقعی از سال که دما مساعد بوده و بالاتر از دمای یخبندان است، گلدان آلوئه را می توان در حیاط خانه و در محیط کاملا آفتاگیر قرار داد. اما انتقال گلدان در روزهای سرد و یخبندان به درون خانه کاملا ضروری است. در این صورت گلدان را باید در مجاورت آفتابگیرترین پنجره که تهویه مناسبی نیز داشته باشد قرار داد. تهویه و زهکشی مناسب در پرورش آلوئه در گلدان درون خانه نقش بسزایی دارد.

    آبیاری گلدانها باید زمانی که خاک گلدان کاملا خشک شده باشد انجام شود. بدین منظور می توان با فروبردن انگشت تا بند اول در خاک گلدان زمان آبیاری را حدس زد. اگر تا عمق بند اول، خاک گلدان خشک باشد آبیاری بایستی انجام شود. موکدا توصیه میگردد از کاربرد آب سرد جهت آبیاری گلدانهای آلوئه خودداری گردد. بلکه باید اجازه داد آب به دمای محیط اتاق نزدیک شده و سپس آبیاری انجام شود. این عمل باعث خارج شدن کلر اضافی آب نیز میگردد و گیاه آسیب کمتری خواهد دید. پس از آبیاری نیز با تکرار همین عمل می‌توان میزان آب مورد نیاز را تعیین نمود. در صورت خیس بودن خاک تا عمق بند اول انگشت، آبیاری به اندازه کافی انجام شده است. به طور کلی، آبیاری هر دو هفته یک بار کافی به نظر میرسد.

    در ارتباط با پرورش گلدانی آلوئه، انتخاب سایز گلدان بسیار مهم است. چرا که به دلیل تمایل این گیاه به رشد و توسعه ریشه های خود در سطح خاک و رشد کم عمق آنها،  عرض گلدان بیش از ارتفاع آن باید مورد توجه قرار گیرد. گلدانهای مورد استفاده باید دارای ارتفاع 30 سانتی متر و قطر آنها حداقل نصف قطره دایره گسترش برگها باشد. تعویض سالانه گلدان و افزایش سایز آن (بویژه از نظر قطر) جهت دستیابی به گیاهان مطلوب و ایده آل ضروری است. 

 

خاک مورد استفاده باید بسیار سبک و با زهکشی مناسب باشد به گونه ای که حالت ماندآبی پیدا نکند. مخلوط خاک + هوموس + سنگریزه  به نسبت 2:4:4 برای تولید آلوئه گلدانی بسیار مناسب است. جهت آزمون میزان نفوذپذیری خاک گلدان، می توان با ریختن آب بر سطح خاک گلدان و مشاهده سرعت تخلیه آن، قدرت نفوذ پذیری خاک را سنجید. در صورت تاخیر در نفوذ آب و باقی ماندن بر سطح خاک، مقداری رنگریزه با خاک گلدان مخلوط نمایید. همچنین قرار دادن یک لایه سنگریزه در کف گلدان در امکان زهکشی بهتر موثر است. بایستی دقت نمود که عمق کشت نهالها برابر با عمق اولیه آنها در گلدان قبلی (طوقه) در نظر گرفته شود. جهت تغذیه خاک گلدان می‌توان از محلول دارای مقادیر کم ازت هر یک ماه یک بار استفاده نمود. از تغذیه گلدانهای آلوئه در فصل زمستان (به دلیل به استراحت رفتن گیاه) خودداری نمایید. 

    پاجوشهای اطراف گیاه گلدانی را یا باید از گیاه مادر جدا و در گلدانهای با سایز مناسب کشت نمود یا همراه با گیاه مادری به گلدان بزرگتری جابه جا نمود. هنگام جدا نمودن پاجوشها از گیاه مادری، باید نهایت دقت جهت جلوگیری از پاره شدن ریشه هامورد توجه قرار گیرد. در صورت پاره شدن ریشه ها، بایستی به مدت 4-3 روز قبل از کشت به گیاه مهلت داده شود تا ریشه های آسیب دیده خود را مجددا ترمیم نماید. معمولا در زمان کشت، دو سوم خاک گلدان تعبیه میگردد و یک سوم دیگر پس از ریشه دهی نهالها به گلدان اضافه میشود. خاک اطراف نهال را به خوبی فشرده نمایید.

    نهالهایی که در گلدان پرورش داده میشوند در ماههای اولیه باید در مکان نیمه سایه قرار داده شوند. پس از استقرار گیاه میتوان آن را به محیط روشنتر منتقل نمود. بایستی توجه نمود که حفظ گلدانها از تابش مستقیم آفتاب در فصل تابستان کاملا ضروری است. البته تغییر شکل ظاهری اولیه نهالها عادی است و به مرور زمان رفع میگردد.

   پس از تعویض گلدان و آبیاری اولیه، حدود یک هفته از آبیاری گلدان خودداری نمایید تا به ریشه ها شانس استقرار داده شود.   

لینک مرتبط:

Aloe re-potting

شرایط مورد نیاز جهت کشت و پرورش آلوئه

 شرایط آب و هوایی: گیاه آلوئه بومی مناطق دارای آب و هوای مدیترانه ای قاره افریقا است و قادر است شرایط مختلف محیطی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری را در مناطق گرم و خشک تحمل نماید. البته در مناطق نیمه گرمسیری گرم و خشک پرورش آن در محیط های نیم سایه ترجیح داده میشود. با توجه به نیاز آبی بسیار کم ‌آن جهت کشت در مناطق کم‌آب و گرم و خشک بسیار مناسب است. گیاه آلوئه به سرما و یخبندان حساس می باشد و در مناطقی که دما در برخی ماههای زمستان سرد می گردد، پوششدهی گیاهان در روزهایی که دما به زیر 5 درجه سانتی گراد کاهش مییابد الزامی است. البته ذکر شده است که اُفت موقت دما در اوایل صبح برخی روزهای سرد زمستان، گیاهان آلوئه را نمیکشد اما تاثیر نامطلوبی روی برگها دارد.  

 خاک: آلوئه برای برنامه های "مدیریت اراضی خشک" گیاه بسیار مناسبی است. در خاکهای ضعیف و نیمه‌ضعیف با حاصلخیزی کم رشد مناسبی دارد. گیاه آلوئه pH بالا، و مقادیر بالای سدیم و پتاسیم خاک را تحمل می‌نماید. البته مشاهده شده که رشد آن در خاکهای نیمه‌حاصلخیز بسیار بهتر بوده است. بر این اساس خاکهای لومی تا لومی-شنی با زهکشی مطلوب و حاصلخیزی متوسط و با pH حدود 5/8، جهت کشت تجاری آن توصیه شده‌اند. 

انتشارات در ارتباط با آلوئه

معرفی کتابهای مرتبط با موضوع:

۱) http://www.smgrowers.com/info/Aloes_SouthAfrica.asp

۲) http://www.smgrowers.com/info/Monocotyledonsbooks.asp

۳) http://www.allbookstores.com/Field-Guide-Aloes-Malawi-Stewart/9781919766270

روش تکثیر آلوئه ورا (بخش نخست):

    گیاه آلوئه تولید پاجوشهای برگساره ای یا baby plant کاملا چسبیده به گیاه مادری می نماید. این پاجوشها در اطراف گیاه به صورت توده ای تشکیل می گردند. در صورت عدم جداسازی پاجوشها از گیاه مادری، آنها به تکثیر و تولید پاجوشهای جدیدتر ادامه داده مجموعه ی از پاجوشها اطراف گیاه مادری را فراخواهد گرفت. اما معمولا پاجوشها از اطراف گیاه مادری جدا شده و در گلدان یا در خاک مزرعه کشت می گردند. تعداد پاجوشها به قدرت گیاه و شرایط پرورش آن دارد. 

    گیاه آلوئه همچنین در فصل بهار و در برخی مواقع به طور پیش بینی نشده تولید سنبله های گل مولد بذر بلند می‌نماید. گلهای آلوئه توسط حشرات و پرندگان گرده افشانی می‌شوند و با آغاز توسعه غلاف بذور، گلها پژمرده می‌شوند. غلافهای بذور پس از بالغ شدن، خشک شده و شکافته می‌شوند که با این عمل باعث آزادسازی بذور در خاک و هوا می‌گردند. بذور آلوئه بالدار هستند و قادرند تا مسافتی از گیاه مادری فاصله گرفته و رشد نمایند. بذور را می‌توان از گیاهان دلخواه با قرار دادن محفظه‌هایی کاغذی در اطراف غلافهای بذور جمع‌آوری کرد. 

    بذور گردآوری شده باید بلافاصله در خاک مناسب سبک که زهکشی خوبی داشته باشد کشت شوند. توصیه میشود بذرها در گلدان یا محفظه هایی که در محیط با دمای ۱۸ درجه سانتی گراد یا بالاتر هستند  کشت گردند. بذور آلوئه باید حداکثر تا عمق ۱ سانتی متری خاک کشت شوند. چرا که در کشت عمیق تر جوانه زنی بذور کاهش می یابد. حفظ رطوبت خاک بسیار با اهمیت است. این بذور معمولا بعد از ۱ الی ۶ ماه پس از کشت شروع به جوانه زنی می نمایند.   

    وقتی ارتفاع نهالهای جدید به حدود ۳ سانتیمتر رسید قابل انتقال به گلدانهای مجزا هستند. این نهالها باید در خاک سبک  وبا زهکشی خوب کشت گردند. در زمان جابه جایی نهالها بایستی نهایت دقت جهت خودداری از صدمه رسیدن به ریشه ها اعمال گردد.

مواد گیاهی جهت تکثیر:

   جهت تولید تجاری آلوئه، کشت آن فقط از طریق پاجوش قابل توصیه است. پاجوشهای با طول عمر حدود 4-3 ماه و دارای 5-4 برگ و به ارتفاع حدود 25-20 سانتی‌متر جهت کشت بسیار مناسب هستند. پاجوشها را باید با احتیاط با حفر خاک اطراف آنها و جداسازی از گیاه مادری و بدون این که به گیاه مادری آسیبی برسد تهیه نمود. البته آلوئه را میتوان با جداسازی ریزوم و تقسیم آن به قطعات 6-5 سانتی متری (هر قطعه حداقل باید 3-2 جوانه داشته باشد) و ریشه دار کردن آنها در بستر ماسه ای یا خاک گلدانی تکثیر نمود. گیاهچه ها پس از ظهور اولین جوانه ها قابل انتقال هستند.

موارد مصرف یا عدم مصرف آلوئه ورا

مصرف آلوئه ورا:

   توصیه شده است هر فرد به میزان 25 تا 30 میلیلیتر از ژل آلوئه را در هر دو روز یک بار جهت تنظیم عمومی و جوانسازی بدن مصرف نماید. ده مصرف عمده گیاه آلوئه شامل موارد ذیل است:

- گیاه آلوئه به عنوان بلوکهای ساختار بدن عمل میکند و مصرف آن باعث تجدید ساختار بدن با پرکردن مجدد آن با اسیدهای آمینه ضروری میگردد.

- به دلیل داشتن 12 ماده طبیعی، بدون هرگونه اثر جانبی دارای اثر ضدسوزش دارد.

- این گیاه مقادیر لازم از ویتامینها، فولیک اسید و نیاسین  مورد نیاز روزانه بدن را دارا میباشد.

- آلوئه در ترمیم کولاژن و استرژن کمک میکند که به همین دلیل به عنوان منبع غنی واحدهای ساختاری بدن عمل نموده پوست را شاداب و جوان نگه میدارد و از پیر شدن آن میکاهد.

- آلوئه مقادیر لازم از عناصر معدنی مورد نیاز روزانه بدن را دارا میباشد.

- مصرف آلوئه باعث تنظیم وزن و سطح انرژی بدن میگردد که این امر به بدن فرصت پاکسازی سیستم جهاز هاضمه، احساس شادابی و کمک به حفظ سلامتی میدهد.

- آلوئه یک پشتوانه طبیبعی را برای تقویت سیستم ایمنی جهت حفظ بدن تامین مینماید.

- مصرف آلوئه در هضم مناسب غذا کمک میکند. آلوئه جذب پروتئین را افزایش و همزمان باعث کاهش جمعیت باکتریها و مخمرهای مضر و در نتیجه التیام حالت ترش شدگی میگردد.

- آلوئه عمل fibroblast را که مسئول ساخت کولاژن است تحریک میکند که این عمل در التیام سوختگیهای سطحی، زخمها، خراشها و حساسیتهای پوستی کمک میکند.

- آلوئه برای سلامتی دهان و لثه بسیار مفید است.

موارد عدم مصرف:

- مصرف بیش از حد آلوئه میتواند منجر به اسهال شدید و آسیب جدی به کلیه گردد.

- افرادی که دارای استرئید هستند، یا قرص ضد تپش نامنظم قلب، اسهال یا سوء هاضمه مصرف مینمایند نباید آلوئه مصرف نمایند.

- افراد دارای مشکلات روده ای، خانمهای باردار یا دارای نوزاد شیرخوار هستند و بچه های زیر 12 سال نباید از شیره آلوئه مصرف نمایند.

گیاه آلوئه ورا (بخش اول: معرفی)

Aloe vera

تذکر: این فیلم را حتما ببینید.فیلم معرفی آلوئه

کتابهای آلوئه ورا

اهمیت:

    گیاه آلوئه ورا (Aloe vera) که به نام آلوئه داروئی نیز معروف است از جمله گیاهان گوشتی[1] است که احتمالا از نیمه جنوبی شبه‌جزیره العرب، افریقای شمالی و جزایر کناری منشأ گرفته است و در حال حاضر در تگزاس شمالی، امریکا، مکزیک، هند، امریکای جنوبی، امریکای مرکزی، استرالیا و افریقا به شدت توسعه یافته است. این گیاه با نامهای مختلفی از جمله گیاه معجزه آسا، گیاه معالج، گیاه جاودانگی و نوشابه جوانی نامیده شده است. از فواید و مصارف این گیاه به عنوان گیاه دارویی در بسیاری از فرهنگهای پیشرفته دنیا از جمله ایران و مصر در خاورمیانه، یونان و ایتالیا در اروپا و هند در قاره آسیا اروپا  بسیار گزارش شده است. مطالعات علمی فراوانی در ارتباط با فواید آلوئه صورت گرفته است که از مجموع آنها به وضوح می‌توان نقش مؤثر این گیاه را در مداوای زخمها، سوختگی‌ها، دیابت، کنترل فشار خون، آسم، سرطان، اگزما، بهبود کارکرد کبد و کاهش چربی خون انسان اشاره نمود. این تاثیر مثبت، به وجود ترکیباتی نظیر پلی‌ساکاریدها، آنتراکینون‌ها و لکتین‌ها در پیکره این گیاه نسبت داده می‌شود. ژل این گیاه را می‌توان جهت مکمل غذایی و درمان سوختگی‌ها و تقویت سیستم ایمنی بدن مصرف نمود. همچنین ژل آن را می‌توان با سایر مواد ترکیب  نمود تا کرمها و محلولهایی جهت بهبود کیفیت پوست تولید گردد. برگهای آلوئه دارای ژل فراوانی است که مصارف متعددی دارد. شیره زردرنگی به صورت لوله های نازکی در طول ژل برگها وجود دارد که از جمله مهمترین مواد استخراجی از گیاه آلوئه است و از مواد آنتراکینونی[2] تشکیل شده است. به طور کلی از گیاه آلوئه دو ماده اصلی قابل استحصال است: ژل و لاتکس. ژل آلوئه که بخش عمده و گوشتی برگ را تشکیل میدهد و ماده شفافی نیز هست حاوی حداقل 75 ترکیب شناخته شده و سایر ترکیبات ناشناخته دیگر است. این ترکیبات را می‌توان به گروههای زیر تقسیم نمود:

 ویتامینها: ژل آلوئه حاوی ویتامینهای بسیار زیادی مانند فولیک اسید، choline، A, B, C, E  و B12  است اما ویتامینهای C و E و بتاکاروتن (پیش ماده ویتامین A) بخش اعظم آنها را تشکیل می‌دهند. آلوئه از جمله معدود گیاهانی است که دارای ویتامین B12 هستند.

 عناصر معدنی: شامل منیزیم، منگنز، روی، مس، کروم، کلسیم، سدیم، پتاسیم و آهن هستند.

  آمینواسید: بدن انسان به 20 آمینواسید که اجزای اصلی پروتئینها هستند نیازمند است که ژل آلوئه 19 از آنها را تامین می‌کند. از همه مهمتر، ژل آن 7 آمینواسید از 8 آمینو اسید ضروری را که توسط بدن قابل ساختن نیستند تامین می‌نماید. لذا ژل آلوئه را بایستی به عنوان غذای اصلی مصرف نمود.

  قندها: این قندها شامل پلی ساکاریدهای زنجیره ای بلند بسیار مهم است که بر سیستم ایمنی بدن تاثیر گزار بوده و اثر آن را افزایش می‌دهند.

  آنزیمها: انواع لیپازها و پروتئازها که غذاها را تجزیه نموده و به جهاز هاضمه کمک می‌نمایند و همچنین کربن اکسی پپتازها که در مراحل تجزیه مشارکت می‌نمایند.

  Plant sterios: سه نوع اصلی از این مواد به عنوان مواد ضدسوزش در این ژل وجود دارند.

  ساپونین ها: در ژل آلوئه ترکیبات صابونی وجود دارد که دارای خواص بسیار قوی ضدمیکروبی در برابر باکتریها، ویروسها، قارچها و مخمرها مانند candida و “thrush” هستند.

  لیگنین: این ترکیبات چوبی قدرت نفوذ خود را به گیاه آلوئه ارزانی داشته اند تا توان دسترسی به اعماق پوست را دارا باشد.

  آنتراکینونها: از جمله مهمترن این ترکیبات می‌توان از آلوئین و اودین نام برد. مجموعه این ترکیبات برطرف کننده درد بوده از نظر خواص ضدباکتری و ضدویروسی با اهمیت هستند. در حالت خالص بودن آنها، این ترکیبات به شدت مسهل هستند.

  اسید سالیسیلیک: این ترکیب شبه آسپرین ضدسوزش بوده و بافتهای مرده را تجزیه می‌نماید.     

     لاتکس آلوئه به شیرابه زرد یا نارنجی رنگ، تلخ و تا حدودی چسبناک اطلاق میشود که به صورت لوله های نازکی درست زیر پوست خارجی و در طول ژل برگها امتداد یافته اند.     

     آلوئه دارای مخلوطی از گلوکوزیدها است که به اختصار "آلوئین[3]" نامیده میشود و بخش فعال ماده داروئی حاصل از آلوئه را تشکیل میدهد. آلوئین به عنوان استحکام دهنده پوست، دارای اثر خنک کننده ومرطوب کننده است لذا در تولید فراورده هایی مانند کرمها، لوسیونها، شامپوها و فرآورده های مرتبط به کار میرود. این ماده همچنین در جوانسازی و جلوگیری از پیری پوست به کار میرود. آلوئین از جمله ترکیباتی است که به وفور در تهیه مواد مسهل و ضد چاقی به کار میرود. محصولات تهیه شده از آلوئه تأثیرات مفید بسیار فراوانی بر بدن دارند به گونه ای که اداره غذا و داروی ایالات متحده تحقیقات جدیدی را در ارتباط با اثر احتمالی این گیاه بر سرطان و ایدز  آغاز توسعه داده است.

---

[1] Succulent plant

[2] Anthraquinones

[3] Aloin

 گیاهشناسی:

آلوئه (Aloe barbadensis Mill.) متعلق به خانواده Liliaceae که عموما تحت عنوان Aloe vera شناخته می‌شود بومی مناطق گرم و خشک قاره افریقا است. آلوئه گیاهی گوشتی و بدون ساقه یا با ساقه فشرده کوتاه است که تا ارتفاع 100-60 سانتی‌متری رشد می‌کند و از طریق پاجوش گسترش می‌یابد. گیاه آلوئه گوشتی بوده از نظر ظاهری شبیه کاکتوسها است اما در حقیقت این گیاه متعلق به خانواده لیلیاسه می‌باشد که گیاهانی مانند پیاز، سیر و مارچوبه جزو آن هستند. برگهای آن به صورت شعاعی چیده شده و در 3-2 دایره قرار دارند. ضخیم و آبدار، سبز تا سبز مایل خاکستری، در برخی واریته‌ها دارا ی نوارهای سفیدی بر سطوح بالا و پایین ساقه می‌باشند. حاشیه برگها دندانه‌دار و دارای بر‌آمدگی‌های کوچک سفید رنگ هستند. برگها به فرم رزت (چینش گل سرخی)، بزرگ، ضخیم  و گوشتی سبز تا سبز مایل به خاکستری و خنجری شکل هستند که دارای ژل شفافی در بخش مرکزی خود می‌باشند. مسن‌ترین و بزرگترین برگها در قاعده گیاه و به سمت مرکز گیاه برگها جوان‌تر و کوچکتر می‌گردند. طول برگها از 50-30 سانتی متر و عرض برگها حدود 10 سانتی متر است. گلها لوله‌ای شکل، اغلب زرد رنگ، گاهی صورتی یا قرمز رنگ، و روی ساقه های بی‌برگ بسیار فشرده ساده یا منشعب تشکیل می‌شوند. گلها در فصل تابستان و روی خوشه به طول 90 سانتی‌متر تشکیل می‌شوند. گلها آویزان، با خامه زرد رنگ لوله‌ای شکل و به طول 3-2 سانتی‌متر هستند. ریشه‌های آلوئه دو نوع بوده شامل ریشه‌های مغذی گوشتی و ریشه‌های استحکامی فیبری که در درون خاک نفوذ می‌نمایند. مانند سایر گونه‌های آلوئه، گونة آلوئه‌ ورا تشکیل گره‌های میکوریزا نموده دسترسی خود را به عناصر معدنی خاک تسهیل می‌نماید.  

           آلوئه دارای گونه های متعددی از موارد ذیل است:

1.              Aloe Barbadensis Miller

2.              Aloe Saponaria

3.              Aloe Chinensis

4.              Aloe Variegata

5.              Aloe Forex

6.              Aloe Lalifolia and

7.              Curacao Aloe 

  از میان گونه های فوق گونه Aloe Barbadensis Miller که دا رای اغلب خواص داروئی مدنظر است از همه مهمتر و عمومیت بیشتری یافته است و به عنوان "آلوئه واقعی" (True Aloe) شناخته میشود. 

---

[1] Succulent plant

معرفی درخت کُنار

درخت كُنار از جملـه درختان ميـوه مناطق گرمسيـري و نيمه‌گرمسيـري است که به عنوان مقاوم‎ترين درخت ميوه به شرايط سخت محيطي به ويژه شرايط خشكي و كم‎آبي، شوري و دماهای بالا شهرت یافته است. كُنار درختي است چند منظوره  كه علاوه بر مصرف تازه‎خوري، از آن فرآورده‎هاي جانبي از جمله ترشي، مربا، آبميوه، اسكواش، شيريني، شيره و پودر ميوه تهيه مي‏گردد. كاربردهاي ديگري نيز از قبيل تهيه الوار، هيزم، علوفه، داروهاي گياهي، حفاظ و بادشكن از اين درخت ارزشمند قابل ذکر است. در سالهاي اخير اغلب كشورهاي مناطق گرم و خشك جهان، رويكرد قابل توجهي به كشت و پرورش اين درخت نشان داده‎اند و سطح زير كشت باغهاي تجاري آن در اين كشورها به شدت در حال افزايش است به گونه‎اي كه در كشورهاي مزبور تحت عنوان “درخت ميوه آينده” مشهور گشته است. درخت كُنار به صورت خودرو در 13 استان گرم و خشك جنوبي كشور به وفور مشاهده مي‎شود اما هنوز كشت و كار آن در كشور به صورت تجاري متداول نگشته است. از جمله مهمترين دلايل عدم گسترش و توسعه كشت باغهاي تجاري آن عدم آشنایی باغداران با واريته‏هاي برتر و روشهاي بهينه تكثير آنها، كمبود نهال پيوندي و عدم وجود اطلاعات منسجم و دقيق در ارتباط با آفات و بيماريهاي آن در داخل كشور است. تحقيق در ارتباط با شناسايي و ارزيابي توده‌هاي كُنار بومي در كشور، منجر به شناسایی و معرفی ۱۲ فنوتيپ برتر گردید. تنوع رنگ، شكل، اندازه و وزن ميوه و نسبت گوشت به هسته در فنوتيپهاي شناسايي شده مشاهده شده است. وزن تر ميوه‌ها از 4 تا 19 گرم، طول آنها از 5/20 تا 48 ميلي‌متر، حجم از 2/4  تا 2/20 سانتي‌متر مكعب، قطر از 20 تا 29 ميلي‌متر، قنــد كل از7  تا 46/20 درصد و نسبت گوشت به هسته از6/4 تا 1/21 متغير بوده است. هسته ميوه‌ها نيز از نظر شكل و اندازه داراي تنوع زيادي می‌باشد.

 

مناسب‏ترين زمان و روش پيوند درخت كُنار

مناسبترين زمان پيوند نهالهای بذری کُنار، شهريور-مهر و مناسبترين روش پيوند، پيوند تي معكوس مي‏باشد. 

(جهت دریافت فایل پی دی اف دستورالعمل کامل و مصور نحوه پیوند درخت کُنار مکاتبه فرمایید).